Bên cạnh những lợi ích to lớn mà thang máy thực phẩm mang lại, một vấn đề không thể xem nhẹ chính là hiểu rõ về quy định bảo trì thang máy tải thực phẩm và bảo trì thường xuyên, giúp thang máy tải thực phẩm vận hành êm ái, không gây gián đoạn công việc.
Nhiều chủ doanh nghiệp, vì quá chú trọng vào yếu tố vận hành mà quên đi vai trò sống còn của công tác bảo trì – điều có thể quyết định đến sự an toàn, hiệu quả hoạt động lâu dài và cả uy tín thương hiệu. Trong bài viết này, Quang Minh Elevator sẽ giúp bạn hiểu rõ về “Quy định bảo trì thang máy tải thực phẩm” – từ lý do tại sao việc bảo trì là bắt buộc, những lợi ích cụ thể mà công tác này mang lại, đến các yêu cầu pháp lý cần nắm vững, và cả những lưu ý quan trọng để thang máy luôn vận hành ổn định, an toàn tuyệt đối.
I. Tại sao cần bảo trì thang máy tải thực phẩm?
1. Ngăn ngừa hỏng hóc và sự cố đột xuất
Thang máy tải thực phẩm là thiết bị làm việc với cường độ cao, nhất là trong các nhà hàng, khách sạn hay bệnh viện lớn, phục vụ từ sáng sớm cho đến tối muộn. Với tần suất hoạt động dày đặc như vậy, các linh kiện cơ khí, hệ thống điện tử và thiết bị vận hành dễ dàng bị hao mòn theo thời gian. Nếu không tiến hành kiểm tra và bảo trì thường xuyên, những hỏng hóc nhỏ sẽ âm thầm tích tụ và nhanh chóng trở thành những sự cố lớn, gây gián đoạn toàn bộ quy trình phục vụ.
2. Đảm bảo an toàn cho thực phẩm và người dùng
Không chỉ là phương tiện vận chuyển, thang máy tải thực phẩm còn ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn vệ sinh thực phẩm – yếu tố then chốt trong ngành F&B, khách sạn và bệnh viện. Trong môi trường thang máy ẩm ướt, nhiều dầu mỡ và vi khuẩn, nếu không được vệ sinh, làm sạch thường xuyên, thang có thể trở thành nơi phát sinh vi sinh vật gây bệnh, dẫn đến nguy cơ lây nhiễm chéo, ảnh hưởng đến chất lượng món ăn và sức khỏe người tiêu dùng.
Bên cạnh đó, thang máy tải thực phẩm còn tiềm ẩn rủi ro gây tai nạn lao động như kẹt tay, trượt ngã do lỗi cửa, dây cáp mòn hay hệ thống điều khiển trục trặc. Trong môi trường làm việc bận rộn, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng cho nhân viên vận hành hoặc thực phẩm vận chuyển.
3. Tuân thủ quy định pháp luật và tiêu chuẩn ngành
Tại Việt Nam, thang máy tải thực phẩm là thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động và vệ sinh thực phẩm. Các văn bản pháp luật như Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, các tiêu chuẩn quốc gia về thiết bị nâng hạ, cũng như những quy định trong ngành thực phẩm, khách sạn đều yêu cầu doanh nghiệp phải tiến hành kiểm định, bảo trì định kỳ đối với hệ thống thang máy vận chuyển thực phẩm.
Nếu không thực hiện bảo trì đúng định kỳ, doanh nghiệp có thể bị cơ quan chức năng xử phạt hành chính, yêu cầu đình chỉ hoạt động thang máy, thậm chí đối mặt với nguy cơ đóng cửa tạm thời nếu gây ra sự cố nghiêm trọng.
Ngoài ra, tuân thủ đúng các quy định còn thể hiện cam kết của doanh nghiệp đối với trách nhiệm cộng đồng, đồng thời nâng cao hình ảnh thương hiệu trong mắt khách hàng, đối tác và cơ quan quản lý nhà nước.
4. Gia tăng tuổi thọ và hiệu suất sử dụng của thiết bị
Giống như bất kỳ loại máy móc nào khác, thang máy tải thực phẩm nếu được bảo dưỡng định kỳ sẽ hoạt động ổn định, mượt mà hơn, giảm thiểu hao mòn các bộ phận quan trọng như cáp tải, hệ thống dẫn động, tủ điện và cửa thang. Việc bôi trơn các chi tiết cơ khí, thay thế linh kiện đã xuống cấp, làm sạch các bộ phận dễ bám bụi bẩn giúp hạn chế tối đa ma sát và áp lực lên hệ thống vận hành.
Nhờ vậy, thang máy có thể kéo dài tuổi thọ sử dụng thêm nhiều năm so với thiết bị không được bảo trì đúng cách. Điều này không chỉ tiết kiệm chi phí đầu tư thay thế mới mà còn giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hiệu quả vận hành, tránh những chi phí phát sinh không mong muốn do sửa chữa đột xuất hoặc mua thiết bị thay thế.
II. Quy định bảo trì thang máy tải thực phẩm
1. Các văn bản pháp luật, tiêu chuẩn kỹ thuật
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 02:2019/BLĐTBXH về an toàn lao động đối với thang máy: Đây là quy chuẩn mới nhất do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ban hành, quy định rõ các yêu cầu về thiết kế, lắp đặt, kiểm tra, vận hành và bảo trì thang máy, trong đó bao gồm cả thang máy tải thực phẩm. Quy chuẩn yêu cầu mọi thang máy đều phải được kiểm định trước khi đưa vào sử dụng và định kỳ kiểm tra, bảo trì để đảm bảo an toàn tuyệt đối trong quá trình vận hành.
Luật an toàn, vệ sinh lao động (2015): Quy định rõ trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc đảm bảo an toàn cho thiết bị nâng hạ, trong đó thang máy tải thực phẩm thuộc nhóm thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn. Việc kiểm định, bảo trì thang máy theo đúng quy định là nghĩa vụ bắt buộc nhằm bảo vệ sức khỏe và tính mạng người lao động cũng như cộng đồng.
Yêu cầu từ Bộ Y tế về vệ sinh an toàn thực phẩm: Môi trường vận chuyển thực phẩm, thang máy sử dụng để vận chuyển thức ăn, nguyên liệu chế biến phải đảm bảo vệ sinh, không được để xảy ra tình trạng lây nhiễm vi sinh vật gây bệnh. Việc bảo trì, vệ sinh định kỳ thang máy là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo tuân thủ tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm.
2. Tần suất kiểm tra, bảo trì định kỳ
Theo quy định, các mốc thời gian kiểm tra và bảo trì phổ biến gồm:
- Kiểm tra, bảo trì hằng tháng: Thực hiện các công việc như kiểm tra hoạt động của động cơ, hệ thống điều khiển, bôi trơn thiết bị, vệ sinh cabin, kiểm tra hệ thống an toàn như cảm biến cửa, nút khẩn cấp.
- Kiểm tra chuyên sâu theo quý (3 tháng/lần): Ngoài các công việc bảo trì thông thường, kiểm tra chi tiết các bộ phận chịu lực như cáp tải, puly, ray dẫn hướng, hệ thống phanh để đánh giá mức độ hao mòn và quyết định việc thay thế nếu cần.
- Kiểm định kỹ thuật an toàn hằng năm: Theo quy định, thang máy tải thực phẩm phải được đơn vị kiểm định kỹ thuật an toàn (được nhà nước cấp phép) thực hiện kiểm định định kỳ mỗi năm một lần. Việc kiểm định nhằm xác nhận tình trạng an toàn của thang máy trước khi tiếp tục đưa vào vận hành.
3. Hồ sơ, biên bản bảo trì bắt buộc phải có
Theo quy định pháp luật, mỗi lần kiểm tra, bảo trì hoặc kiểm định thang máy tải thực phẩm đều phải được lập hồ sơ và lưu giữ đầy đủ, bao gồm:
- Biên bản kiểm tra bảo trì định kỳ: Ghi rõ ngày tháng thực hiện, các hạng mục đã kiểm tra, tình trạng của thiết bị, những linh kiện đã thay thế (nếu có) và nhận xét tổng quan về mức độ an toàn, hiệu quả vận hành.
- Chứng nhận kiểm định an toàn: Sau mỗi lần kiểm định định kỳ, đơn vị kiểm định sẽ cấp chứng nhận đảm bảo thang máy đạt yêu cầu kỹ thuật an toàn. Giấy chứng nhận này phải được lưu giữ tại cơ sở và xuất trình khi có yêu cầu kiểm tra từ cơ quan chức năng.
- Hồ sơ lịch sử vận hành, sửa chữa: Các tài liệu ghi nhận lịch sử vận hành, các sự cố đã xảy ra, biện pháp khắc phục cũng như kế hoạch bảo trì/sửa chữa định kỳ của thang máy cũng cần được lưu trữ đầy đủ để phục vụ việc đánh giá an toàn tổng thể.
III. Quy trình bảo trì thang máy thực phẩm
1. Kiểm tra hệ thống cơ khí
Các bộ phận quan trọng cần được rà soát bao gồm:
- Cáp tải: Đánh giá độ căng, tình trạng mòn, đứt sợi, hay rỉ sét. Cáp tải bị hao mòn nghiêm trọng sẽ làm giảm an toàn vận hành, cần được thay thế ngay.
- Trục dẫn và ray dẫn hướng: Kiểm tra độ thẳng, bề mặt ray có trầy xước hay không. Ray cong vênh hoặc mòn quá mức sẽ khiến thang di chuyển không ổn định.
- Ròng rọc và puly: Xem xét độ mòn của các puly kéo và các ròng rọc treo tải. Các chi tiết này chịu lực lớn nên dễ hỏng nếu không được kiểm tra định kỳ.
- Hệ thống treo tải: Đảm bảo các điểm treo chắc chắn, bulong ốc vít được siết chặt, không có dấu hiệu nứt vỡ hoặc lỏng lẻo.
2. Kiểm tra hệ thống điện và điều khiển
- Bảng điều khiển: Đảm bảo các nút bấm, màn hình hiển thị, đèn báo đều hoạt động bình thường, không bị đơ hay lỗi tín hiệu.
- Công tắc hành trình: Kiểm tra độ nhạy và độ chính xác của công tắc, đảm bảo thang dừng đúng tầng, đúng vị trí.
- Cảm biến dừng tầng: Kiểm tra khả năng hoạt động của cảm biến. Nếu cảm biến bị lỗi, thang có thể dừng lệch tầng, gây nguy hiểm khi lấy thực phẩm.
3. Vệ sinh, làm sạch khoang thang và bề mặt tiếp xúc
- Khoang thang: Cần vệ sinh sàn cabin, vách ngăn và trần thang để loại bỏ bụi bẩn, dầu mỡ, vụn thức ăn.
- Bề mặt tiếp xúc: Các khu vực tay cầm, cửa mở, nút bấm… phải được làm sạch bằng dung dịch sát khuẩn an toàn thực phẩm.
- Khung cửa và ray trượt: Làm sạch bụi, rác vụn bám vào khu vực ray và cơ cấu đóng mở cửa để cửa vận hành trơn tru.
4. Tra dầu, bôi trơn các bộ phận chuyển động
Bôi trơn định kỳ là một công đoạn cực kỳ quan trọng trong quy trình bảo trì:
- Các ổ bi, ổ trục, puly, cáp: Cần được tra dầu chuyên dụng để giảm ma sát, tránh mài mòn.
- Ray dẫn hướng: Tra dầu để thang di chuyển mượt mà, êm ái, giảm thiểu tiếng ồn.
5. Kiểm tra hệ thống an toàn
- Cửa thang và khóa từ: Kiểm tra độ kín, chắc chắn của cửa thang, đảm bảo khóa từ hoạt động ổn định, ngăn thang di chuyển khi cửa chưa đóng kín.
- Hệ thống dừng khẩn cấp: Thử nghiệm nút dừng khẩn cấp, hệ thống cứu hộ tự động (nếu có) để chắc chắn rằng thiết bị phản ứng nhanh khi gặp sự cố.
- Cảm biến chống kẹt cửa: Đảm bảo các cảm biến này hoạt động tốt để tránh nguy cơ kẹt đồ hoặc kẹt tay người vận hành.
6. Ghi nhận biên bản bảo trì, cập nhật hồ sơ thiết bị
- Lập biên bản bảo trì: Ghi rõ các hạng mục đã kiểm tra, tình trạng thiết bị, những linh kiện thay thế (nếu có) và nhận xét chung về mức độ an toàn, hiệu quả vận hành.
- Ký xác nhận: Người thực hiện bảo trì và chủ cơ sở vận hành phải cùng ký xác nhận biên bản để đảm bảo tính pháp lý.
- Cập nhật hồ sơ thiết bị: Thêm bản ghi mới vào hồ sơ lịch sử vận hành và bảo trì của thang máy, giúp việc theo dõi, đánh giá tình trạng thiết bị trong tương lai dễ dàng hơn.
IV. Kết luận
Để đảm bảo hệ thống thang máy tải thực phẩm luôn hoạt động an toàn, ổn định, chủ doanh nghiệp tuyệt đối không được xem nhẹ việc bảo trì thang máy định kỳ và tuân thủ đúng quy định pháp luật hiện hành. Đặc biệt trong môi trường kinh doanh F&B, khách sạn hay bệnh viện – nơi mà tốc độ phục vụ, chất lượng sản phẩm và vệ sinh an toàn thực phẩm là yếu tố sống còn.
Bảo trì không chỉ là yêu cầu kỹ thuật – mà còn là trách nhiệm pháp lý và đạo đức nghề nghiệp. Việc chậm trễ hoặc lơ là trong kiểm tra định kỳ có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng: từ gián đoạn chuỗi phục vụ, gây thất thoát doanh thu, đến các rủi ro về tai nạn lao động và vi phạm quy định vệ sinh an toàn thực phẩm – dẫn đến xử phạt, thậm chí đình chỉ hoạt động kinh doanh.
Nếu bạn chưa chắc chắn thang máy tải thực phẩm tại cơ sở của mình đã được bảo trì đúng quy định chưa? Hãy liên hệ ngay với Quang Minh Elevator – đơn vị chuyên cung cấp giải pháp thang máy tải thực phẩm chuẩn kỹ thuật, chuẩn vệ sinh, đi kèm dịch vụ bảo trì định kỳ đúng quy chuẩn pháp luật, giúp bạn yên tâm vận hành hệ thống hiệu quả, an toàn và bền vững thông qua Hotline 0981 09 38 38 nhé!
